|
|
|
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
|
Genel Jinekoloji |
 |
| |
Adet Düzensizliği
(Anormal Uterin Kanamalar)
 |
Her
kadın hayatının bir evresinde adet düzeninde sapmalar, gecikmeler yada
ara kanamalar yaşayabilir.İnsan hayatında yaşanılan stresler, sıkıntılar,
ani kilo değişiklikleri, üzüntüler gibi pek çok etken adet düzenini
etkileyebilir ve adeta saat gibi işleyen bu mekanizmada sapmalara
neden olabilir. Adet bozukluklarının hiç biri normal değildir ve
araştırılması gerekir. Çünkü kadın üreme sistemindeki hemen hemen bütün
hastalıkların en sık verdiği belirti adet düzensizlikleridir.
|
Adet
Düzensizliği ne şekilde görülebilir? Adet Düzensiziği Tipleri Nelerdir?
Düzensiz kanamalar adet kanamasının ritminin, miktarının yada her ikisinin
birden bozulması ile belirgindir. Genellikle beyin-hipofiz-yumurtalık
üçgenindeki hormonal dengenin bozulmasından kaynaklanır. Beyinden salgılanan
gonadotropin (FSH,LH) adı verilen hormonların salgılanma bozuklukları yada
uyumsuzlukları altta yatan ana nedendir. Bu durum yumurtlama bozukluklarına
neden olarak östrojen ve progesteron arasındaki dengenin de bozulmasına yol
açar.
Üreme yaşındaki bir
kadında normal uterin kanama, 21-35 günde bir olup, 2-6 gün sürer, 20-60 ml
kan kaybı ile sonuçlanan düzenli menstruasyon kanamalarını içine alır. 7
günden uzun süren, 80 ml veya daha çok kan kaybı olan, 21 günden kısa veya
35 günden daha uzun aralıklarla olan kanamalar anormaldir.
Klinik olarak kanamanın şekline göre isimlendirilirler.Buna göre;
ü
Amenore:
Adet kanamasının peş peşe 3 kez gecikmesi veya en az 6 ay boyunca adet
kanamasının olmaması
ü Hipomenore:
Adet kanamasının miktarının az olması,kısa süreli adet görme
ü
Hipermenore:
Adet kanamasının miktarının fazla olması,aşırı kanamalı adet görme
ü
Oligomenore:
35 günden daha seyrek
olan kanamalar,gecikmeli adet görme
ü
Polimenore:
21 günden daha sık olan kanamalar,sık adet görme
ü
Menoraji:Adet
kanamasının süresinin uzaması,uzun süreli adet görme
ü
Metroraji:Olağan
kanama günlerin dışında ara kanamaların olması
ü
Menometroraji:
Düzensiz aralıklarla fazla miktarda kanama olması
ü
Ovülasyon kanaması:
Siklus ortasında görülen hafif kanama
ü
Spotting:
Lekelenme
ü
İlişki
Sonrası Kanama:İlişkiden
hemen sonra veya ertesi günü beklenmedik bir şekilde kanama görülmesi
durumudur.
Düzensiz kanamalar yukarıdaki özelliklerin birini veya birden fazlasını
içeren nitelikte olabilir.
Disfonksiyonel Uterin Kanamalarda ( anormal uterus kanamalarında) Rol
Oynayan En Önemli Faktörler Nelerdir?
Süre :
Kanama akut (1-3 episod) veya kronik olabilir. Pekçok akut kanama, bir
defalık tedavi, 3 aydan daha kısa takip ile ortadan kalkabileceği gibi,
kendiliğinden de iyileşebilir. Kronik kanama çok uzun ve tekrarlayan
tedaviler ile hasta ve hekim için uğraş ve sabır gerektirebilir.
Kanama miktarı :
Tedavi yönünden, yoğun hastane tedavisi gerektiren ağır kanamalar, evde
tedavi gerektiren orta dereceli kanamalar ve tedavi gerektirmeyen örneğin
doğum kontrol hapı kullanımı sırasında olan hafif lekelenme, veya ovulasyon
kanaması şeklinde sınıflandırılabilir.
Yaş : Hastanın yaşı, üreme hayatının başında, ortasında veya
sonunda olması, tedavi yönünden önemlidir. Düzenli, ovulatuar menstruasyon
siklusların henüz oturmadığı, cinsel olarak aktif olmayan puberte sonrası
yaş grubu, hipotalamik-hipofizer-over aksının henüz tam olgunlaşmadığı
menarş sonrası 18 ay içinde, sıklıkla düzensiz uterin kanama gösterirler.
Üreme çağı
içindeki kadınlarda disfonksiyonel uterin kanama sıklıkla hormonal
kontrasepsiyon (doğum kontrol hapları ve iğneleri) sonucu veya polikistik
over sendromu gibi bir anovulasyon durumu ile stress, kilo değişimleri veya
egzersiz ile ilişkili olarak ortaya çıkar.
Perimenopozal dönemde genellikle sikluslar anovulatuar (yumurtlamanın
olmadığı) veya kısa ovulatuardır (yumurtlamanın ,ovulasyonun oluğu).
Estrojen-projestin tedavisi alanlar da pekala yumurtlama sonrası dönemi
andıran endometriuma rastlanılabilir. Verilen hormon dozlarının, olası
ovulatuar siklusları baskılamak için yeterli olmadığı gözardı
edilmemelidir.
Ovulasyon (yumurtlama) Faktörü
: Sadece
%15-30 durumda , ovulatuar disfonksiyonel uterin kanamadan muzdariptir.
Kanama tipleri menorajili oligomenore, menorajili polimenore, premenstrüel
lekelenme, adet gecikmesinin ardından menoraji veya sadece menoraji şeklinde
olabilir.
Bunlar değişen korpus luteum fonksiyonları ile ilişkilidir ve tedavileri
genelde zorluk çıkarır. Nadiren tedavi gerektiren siklus ortası lekelenmede
görülebilir. Tedaviden önce mutlaka disfonksiyonel uterin kanamanın
ovulatuar veya anovulatuar oluşu teşhis edilmelidir.
Endometrial Kalınlık :
Endometrial biyopsi veya ultrasonografi ile endometrial kalınlığın ölçümü,
tedavi yaklaşımı yönünden çok yardımcı olur.Kalın, bol miktarda endometrium,
yeterli estrojen uyarısının bulunduğu, ince, az endometiral doku varlığı,
yetersiz estrojen varlığı veya aşırı projesteron etkisi veya kronik
hemorajik yıkım lehinedir.
Adet Düzeninde
Hormonal etkiler:
Endometrium (rahim içi tabakası) sürekli yenilenen ve her ay değişiklik gösteren bir dokudur. Bu doku
östrojen ve progesteron adlı hormonlara karşı hassastır. Endometriumu
etkileyecek organik bir patoloji olmadan östrojen ve progesteronun düzensiz
ve değişik düzeylerdeki etkileri düzensiz kanamalara yani disfonksiyonel
uterin kanamaya neden olur.
Disfonksiyonel uterin kanma denebilmesi için kanamanın uterin kaynaklı ve
mekanizmanın hormonal olması gerekir.Beş farklı hormonal durum,
disfonksiyonel uterin kanamaya neden olabilir.
Bu tür kanamalar oluş mekanizmasına göre
incelenir;
-
Östrojen çekilme kanaması:
Östrojenle uyarılmış ve kalınlaşmakta olan endometriumda östrojenin aniden
ortadan çekilmesi ile meydana gelen endometrium dökülmesi ve kanamadır. Bu
kanama türünde progesteronun bir etkisi yoktur. Dışarıdan verilen
östrojenin kesilmesi yada ameliyat ile her iki yumurtalığın alındığı
durumlarda,radrasyona maruz kalıp yumurtalık fonksiyonlarını kaybeden
kadınlarda görülür.
Ayrıca tek başına estrojen verilen bir kadının
ilacı kesilirse yine estrojen çekilme kanaması olur.
-
Östrojen kırılma kanaması:
Östrojenle sürekli uyarılmakta olan endometriumun östrojene olan
cevabı rahim içi tabakasının her alanında aynı ve eşit değildir. Östrojen uyarısı devam
ettikçe fazla gelişmiş ve kalınlaşmış kısımlarda kanlanma ve dolayısı ile
beslenme bozuklukları başlar ve bu kısımlar dökülerek kanamaya neden olur.
Anovülasyonda (yumurtlama olmaması) ortaya çıkan kanama bozukluklarının mekanizması budur,
dolayısı ile disfonksiyonel uterin kanamaların altında yatan en önemli
mekanizma da östrojen kırılma kanamasıdır.
-
Progesteron çekilme
kanaması:
Östrojenle uyarılmış ve kalınlaşmış endometrium yumurtlamadan sonra
progesteronun etkisi altına girer ve artık kalınlaşmaz. Progesteron
ortamdan çekildiğinde ise endometrium üzerindeki destek ortadan kalkar ve
tüm fonksiyonel endometrium dökülerek kanamaya neden olur. Normal adet
kanamaları ve doğum kontrol hapı kullanırken ilaç bittikten sonra görülen
kanama bu türdedir.
-
Progesteron kırılma
kanaması:
Progesteron düzeyi endometrium kalınlığını korumaya yetmez ve kanamaya yol
açar.
Diğer kanama
tiplerine göre daha az görülen progesteron yıkılma kanamasına, tek
başına progesteron içeren doğum kontrol hapları (mini-pill), Norplant ve
Depoprovera kullanan kadınlarda rastlanılmaktadır. Östrojen-progesteron
dengesi progesteron lehine bozuk ise, yine benzer tipte yıkılma kanaması
görülebilir. Kombine doğum kontrol hapları içindeki hormon
oranları bilinmeli ve her kadın için uygun hap bulunmalıdır.
-
Atrofi kanaması:
Östrojen ve progesteronun ortamda yeterli miktarlarda bulunmamasına
bağlı olan kanamalardır. Menopoz sonrası dönemde görülürler.
Geri
Adet
siklusu nedir
Kürtaj
|
|
 |
 |
 |
|
|
e-gebelik.net
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
Site içi arama
|
 |
 |
 |
 |
| |
 |
|
 |
 |
 |
 |
 |
| |
|
|
 |
 |
 |
| |
|
|
 |
 |
 |
webmaster
|
|
 |